In ‘Negen Verhalen’ van de Amerikaanse schrijver J.D. Salinger (1919 – 2010) wonen echte mensen. Salinger zit als ongenadige observator zijn personages zo dicht op en onder de huid dat er geen pose mogelijk is. Maar het kan haast niet anders of in elk van hem zit ook een groot stuk van hemzelf.
Op zijn zachtst gezegd zet J.D. Salinger vreemde personages neer. Hij maakt momentopnames van mensen en laat ze dingen doen en zeggen en schept zo een soort van ‘absolute’ werkelijkheid waaraan niet te ontkomen is. Dat levert een zonderling effect op, we hebben immers de gewoonte altijd ietwat afstand te nemen, van onszelf en van anderen. We zien mensen meestal in een context en een soort van verhaal, ze komen van ergens en gaan ergens heen. Ze zijn met iets bezig of hebben iets afgemaakt.
De romanfiguren van Salinger lijken in een soort van isolement te bestaan. Als lezer zie je wel de gelaagdheid van hun leven. De personages zelf zijn erdoor getekend zonder dat ze het lijken te beseffen of ze proberen de onderstroom te negeren. Tot blijkt dat zoiets niet kan en er bijna altijd een min of meer tragische ontknoping volgt.
Antisemitisme en meer
J.D. Salinger had een Joodse vader. Die stuurde hem in de jaren dertig naar Wenen om hem in een familiebedrijf te introduceren. Het antisemitisme was al duidelijk voelbaar. Daarna nam Salinger dienst in het Amerikaanse leger en maakte de landing in Normandië, het Ardennenoffensief en de bevrijding van concentratiekampen mee. Stuk voor stuk ondervindingen die een mens niet echt te boven kan komen.
In ‘Negen Verhalen’ wordt gepraat, gedronken en gerookt dat het een aard heeft. Het is er nooit gezellig en altijd bevreemdend. Zijn figuren hebben blijkbaar niet geleerd vertroosting te zoeken of het leven wat op te kalefateren. Zonder dat zouden vele levens lezen als verhalen van J.D. Salinger.
‘Negen Verhalen’ van J.D. Salinger is uitgegeven bij De Bezige Bij