Category Archives: Literair

Over boeken

Brievenboeken (deel 1)
De verdwenen charme van gedachten en gevoelens onder briefomslag

Omdat we nog zo zelden met een echte brief worden verwend, kan het leuk zijn om de gepubliceerde correspondentie van anderen te lezen. Zo genoot ik heel erg van twee boeken met verzamelde brieven, de ‘Brieven van van Gogh’, in hoofdzaak aan zijn broer Theo, en de correspondentie van Joseph Roth en Stefan Zweig. In beide gevallen gaat het om een lang volgehouden samenspraak op schrift tussen mannen die heel erg aan elkaar zijn gehecht.… Lees verder

‘Grensleven’ van Dorit Rabinyan
Liefde met checkpoints

Een Israëlische vrouw en een Palestijnse man worden op slag verliefd op elkaar. Ze beleven een hartstochtelijke, overweldigende, warme liefdesrelatie zonder toekomstperspectief. De Israëlische schrijfster Dorit Rabinyan kwam omwille van deze betekenisvolle en prachtige roman ‘Grensleven’ in haar land in het verdomhoekje terecht.… Lees verder

‘Olga’ van Bernhard Schlink
Weduwe van een doodgevroren dromer

Als het boek ‘Olga’ van Bernhard Schlink uit is, heb je een heel leven achter de rug. Enkele geluksmomenten laten het oplichten, het grootste deel ervan is wachten, hopen en net niet wanhopen omdat het teveel pijn doet. En doorgaan, almaar doorzetten in de cadans van onvermijdelijkheid. Met ‘Olga’ schept Bernhard Schlink een sterke vrouw. Een eigenzinnige vrouw die niettemin haar  leven lang letterlijk haar gedachten op een enkele man heeft gezet.… Lees verder

‘The woman upstairs’ van Claire Messud
Lamentatie over bedrog in de vriendschap

Lamentatie over bedrog in de vriendschap ‘How angry am I? You don’t want to know. Nobody wants to know about that.’ De openingszin van ‘The woman upstairs’ van Claire Messud onthult helemaal waarover het boek gaat, van de eerste bladzijde tot de climax klinken boosheid en frustratie als basso continuo of overdonderende paukenslag. Mijn probleem daarmee, ik hou er niet zo van, ze helpen niemand verder.… Lees verder

De wonderlijke, wijze wereld van Tove Jansson

Van een trollenfamilie hoeven we niets over het leven te leren. Of toch? Wie de boeken van Tove Jansson over de moeminfamilie leest, kan zich warmen aan hun kalme levensvreugde, hun liefdevolle omgang met elkaar en hun vrienden. Tove Jansson (1914 – 2001) was schrijfster en beeldend kunstenaar. Ze werd geboren in een Zweedstalige Finse kunstenaarsfamilie. Haar vader was beeldhouwer maar het was haar moeder die voor een heus inkomen zorgde met het tekenen van postzegels, boekencovers en andere opdrachten. De familiale achtergrond is onzeglijk belangrijk voor Tove. Ze groeide in vrijheid op in het bohémien-milieu en hield er tegelijk een geweldig verantwoordelijkheidsgevoel en arbeidsethos aan over. ‘Leven is liefhebben en werken’ ‘Leven is liefhebben en werken’, dat vormde zo… Lees verder

‘Donker woud’ van Nicole Krauss
Verdwaald te midden van bomen waartussen we ooit vol verwondering leefden

In sommige romans vormt de taal het verhaal. Dat is ook het geval voor ‘Donker woud’ van Nicole Krauss. Krauss’ taal heeft een heel apart parfum dat aan een andere wereld herinnert. In dit geval een plek met heel verschillende mogelijkheden dan deze die zich lijken af te tekenen. Wat de Amerikaans-Joodse Nicole Krauss in ‘Donker woud’ vertelt is bij het einde van het boek niet eens echt duidelijk. Een Amerikaans-Joodse schrijfster – is het een andere of zijzelf – komt weer thuis. Tegelijk kun je je als lezer afvragen of ze wel echt is vertrokken en de reis die ze beschrijft heeft gemaakt. Het verhaal van de schrijfster zit vol met metafysische bespiegelingen over de werkelijkheid die ze zelf… Lees verder

‘De acht bergen’ van Paolo Cognetti
Veel existentiëler zal een roman niet meer worden

Mensen trekken de bergen in, laten er hun sporen achter, proberen ze te beheersen of er zich zelfs thuis te voelen. En toch is de hoofdrol in het boek weggelegd voor de bergen. Zij bepalen of het lukt en beslissen uiteindelijk over het lot van hun bezoekers. Cognetti schreef geen autobiografische roman, wel een soort van verlengstuk van zijn leven. Zoals het eventueel ook had kunnen zijn. Op die manier probeert hij greep te krijgen op mensen en dingen om hem heen en ze ook te ‘begrijpen’. Dat vindt hij nodig want hij houdt er oprecht van en die liefde is tastbaar in zijn verhaal. Mensen leven er niet langs elkaar heen maar zijn bijzonder betekenisvol voor elkaar, zelfs als… Lees verder

‘De Wertheims, twee oorlogen, één familiegeschiedenis’ van Silvia Tennenbaum
Tranches de vies, tranches d’histoire

Niets blijft wat het is. Soms vormen extreme omstandigheden de katalysator van een proces van verval. ‘De Wertheims’ is slechts een van de vele verhalen over de teloorgang van een vooraanstaande Joodse familie tijdens het naziregime. Historische ontwikkelingen verstrengelen zich met een persoonlijke geschiedenis. Precies die verknoping weet Tennenbaum nauwgezet te schetsen.… Lees verder

‘De wereld vergeten’ – Maria Dueñas
zo eenvoudig blijkt dat niet te zijn

‘De wereld vergeten’ van Maria Dueñas is een sloom verhaal met vaart verteld. Een bizarre combinatie.Je kiest een boek uit om te lezen, of het boek kiest jou, omdat er ‘iets’ tussen jullie twee op gang komt. In het begin is het een nauwelijks waarneembare vonk die over springt en eenmaal goed op weg wordt het boek een ‘compagnon de route’, tot de laatste pagina. Je kan er moeilijk afscheid van nemen, verlangt ernaar tussen je bezigheden door en aan het eind van het verhaal voel je al het gemis van een dierbare vriend. Die natuurlijk altijd dicht bij blijft. Zo gaat het als het goed is. En vaak is het goed. Bijna elk boek vult op een of andere… Lees verder

Mijn wilde tuin, ‘Aantekeningen van een wildtuinier’ van Meir Shalev
Millimeterwerk in de natuur

Altijd zijn Meir Shalevs verhalen in de Israëlische grond geworteld. En bovendien met de levens daar verstrengeld. In ‘Aantekeningen van een wildtuinier’ is het eerste zeker waar en zijn mensen vooral belagers van de tuin. Shalev heeft het immers over zijn bijna intieme verhouding met het stukje land dat bij zijn huis hoort waarin hij en de natuur een hoogst persoonlijk verbond sluiten. Daarom ziet zijn tuin er waarschijnlijk uit als geen enkele andere tuin.… Lees verder