Tag Archives: filosofie

Michel de Montaigne als wijze vriend

Het moet een zalige man zijn geweest, Michel de Montaigne. Hij overleeft zichzelf dan ook moeiteloos. De 16 de eeuwse Franse essayist, uitvinder van het genre trouwens, is als een wijze, oudere broer voor de zoekende 21 ste eeuwse mens. Hij had niet eens de bedoeling om zijn tijdgenoten grote levenslessen te geven, laat staan die voor ons na te laten. Michel de Montaigne (1533-1592) was vooral bezig met zichzelf te doorgronden. Uit pure noodzaak. Toen hij dertig was, verloor hij zijn vriend en gelijkgestemde ziel Etienne de la Boétie met wie Montaigne zo hecht verbonden was dat hij er de mooiste definitie van vriendschap voor bedacht, ‘omdat hij het was, omdat ik het was’. Na het overlijden van zijn… Lees verder

Vrouwelijke filosofen vormen front

Ze hadden er genoeg van om het filosofisch op te nemen, de vrouwelijke Nederlandse filosofen die zich wel degelijk gediscrimineerd en gepasseerd voelen ten opzichte hun mannelijke collega’s. Ze richtten daarom de ‘Society for Women in Philosophy’ op. Net als aan de Belgische universiteiten het geval is, zitten er in Nederland weinig vrouwen op aanzienlijke functies in de departementen filosofie. Dat valt vooral op als men het vergelijkt met andere faculteiten van menswetenschappen. Ook op congressen van filosofen worden vrouwelijke sprekers als witte raven opgemerkt. In het curriculum van de opleiding is het al even hard speuren naar vrouwelijke filosofen. Vorig jaar trachtten een aantal Nederlandse vrouwelijke filosofen dit gegeven te compenseren met het uitbrengen van het boek ‘Vrouwelijke filosofen,… Lees verder

Helder denken als programmapunt op de gemeenteraadsverkiezingen?

Diep in de hiel van Italië ligt het dorpje Corigliano d’Otranto. Het heeft een vrouwelijke burgemeester die bovendien docente filosofie is. Sindsdien waart de filosofische geest van verwondering in het plekje rond en laat weinig burgers ongemoeid. Corigliano d’Otranto telt 5.889 inwoners en de eeuwenoude historische Griekse minderheid houdt er goed stand. Misschien is dit de achterliggende oorzaak van de ontvankelijkheid voor de filosofie. In ieder geval heeft de centrum-linkse burgemeester Ada Fiore haar filosofische opleiding en ingesteldheid niet zonder meer voor pragmatisch gemeentebestuur ingeruild. Ze verwacht blijkbaar nogal wat van de filosofische inspiratie, zo zijn onder haar bestuur overal in de gemeente straatbordjes met wijsgerige quotes aangebracht en worden ansichtkaarten verspreid met grote filosofische vragen als ‘waarom zijn we… Lees verder

Virtuoze vriendschap, oefening baart zeldzame kunst

In de social media maakt u vrienden via het klavier van uw computer, tientallen zelfs en honderd als het moet. Wat niet belet dat wellicht het verlangen naar een ‘echte’ vriend of vriendin blijft. Daarmee is er niet eens veel nieuws onder de zon, in alle tijden werd in naam van de vriendschap  vergeefs naar de zusterziel gezocht maar vormde gemis en melancholie de ondertoon van de verhouding. Weinig woorden zijn zo ontoereikend als ‘vriendschap’. Immers, er bestaat een continuüm van verhoudingen tussen mensen, gaande van social media vrienden over oude schoolkameraden en vrienden van het netwerk tot de echte intieme vriend met wie u zo goed als alles denkt te kunnen delen. Misschien kunt u nog een heel wat… Lees verder

Ontdekkingsreis naar het vrouwelijk gedachtegoed

Wat is er van alle vrouwelijke wijsheid, inzichten en bezonkenheid in al die eeuwen geworden? Je kunt het je afvragen want mannelijke denkers hebben een hoop bagage nagelaten. Terwijl vrouwelijke denkers niet even prominent op de boekenplank staan als hun mannelijke collega’s, het is speuren naar hun namen en betekenis. Het boek ‘Vrouwelijke filosofen, een historisch overzicht’ trekt de plooien van de geschiedenis open en presenteert een kleine zeventig filosofes, vanaf de oudheid tot in onze tijd. ‘On ne naît pas femme, on le devient’, zo luidt de quote waar de Franse filosofe Simone de Beauvoir wordt op vast gepind. Medeauteur Karen Vintges schreef die voor me neer als opdracht in het boek ‘Vrouwelijke filosofen, een historisch overzicht’. Als er… Lees verder